Starship SpaceX: jak duża i jak potężna jest największa rakieta

Starship SpaceX: jak duża i jak potężna jest największa rakieta

0

Starship firmy SpaceX to najwyższa i najpotężniejsza rakieta, jaka kiedykolwiek poleciała. Po złożeniu obu stopni mierzy 407 stóp, czyli około 124 metrów, a jej ciąg przy starcie wynosi 18,1 mln funtów siły. Tak duże gabaryty mają pozwolić na wynoszenie ogromnych ładunków, a w przyszłości także na loty poza orbitę okołoziemską.

Z jakich części składa się Starship

Cały zestaw to dwa stopnie. Dolny, nazywany Super Heavy, ma 236,2 stopy (ok. 72 m) i dostarcza początkowego impulsu przy starcie. Wyżej siedzi właściwy statek Starship o długości 170,6 stopy (ok. 52 m).

Dla porównania: rakieta jest wyższa od najwyższego znanego żywego drzewa, które nazywa się Hyperion, oraz o jedną trzecią wyższa od Statuły Wolności razem z cokołem. SpaceX zaprojektowało ten system z myślą o przewożeniu bardzo ciężkich ładunków, a docelowo także ludzi i towarów. Firma planuje odzyskiwać i ponownie wykorzystywać oba stopnie.

Ile mocy generuje rakieta

Booster Super Heavy napędza 33 silniki Raptor spalające ciekły metan z ciekłym tlenem. Razem dają one 18,1 mln funtów siły ciągu. Dla porównania, potężny system SLS używany przez NASA osiąga maksymalnie od 8,8 do 9,4 mln funtów.

Po oddzieleniu boostera dalej leci sam Starship. Napędzają go trzy zwykłe silniki Raptor i trzy Raptor Vacuum, przeznaczone do pracy w próżni. SpaceX podaje ciąg górnego stopnia na około 3,5 mln funtów siły, ale tylko wartość dla boostera odpowiada ciągowi przy starcie.

Skalę tej mocy pokazał pierwszy pełny start w kwietniu 2023 roku. Booster miał wtedy około 16,7 mln funtów ciągu, czyli nieco mniej niż wersja użyta przy starcie 28 września 2026 roku. Spaliny rozbiły betonową płytę startową, wykopały grunt pod nią i rozrzuciły odłamki na obszarze 385 akrów (ok. 156 hektarów).

Do tego dochodzi paliwo. Super Heavy może zabrać 3650 ton metrycznych materiałów napędowych, a Starship kolejne 1600 ton, co daje łącznie 5250 ton. Nawet przy takiej mocy rakieta nadal zależy od rozdzielania stopni, wydajnych silników i starannego planowania przed startem.

Lot na Księżyc wymaga tankowania na orbicie

Według obecnych planów NASA Starship nie poleci na Księżyc bez uzupełniania paliwa. Lądownik SpaceX zużywa dużą część zapasów już na dotarcie na orbitę, więc musi zatankować.

Schemat misji jest rozbudowany:

  • jako pierwszy startuje magazyn paliwa na orbicie,
  • następnie lecą statki-cysterny, które dostarczają propelent,
  • na końcu startuje lądownik, cumuje do magazynu i się tankuje,
  • dopiero potem załoga rusza w statku Orion z programu Artemis i spotyka się z lądownikiem na orbicie okołoziemskiej,
  • Starship wypycha oba pojazdy na orbitę księżycową, a lądownik zabiera dwóch członków załogi na powierzchnię i z powrotem.

Przechowywanie i przesyłanie ekstremalnie zimnych paliw w kosmosie to ogromne wyzwanie techniczne. Dlatego misja wymaga kilku wyspecjalizowanych pojazdów i skomplikowanego zaplecza.

Co to oznacza dla Europy i Polski

Starty Starshipa nie odbywają się w Europie, więc bezpośrednio nas nie dotyczą. Pośrednio już tak: program Artemis ma charakter międzynarodowy, a Polska jest członkiem Europejskiej Agencji Kosmicznej i podpisała porozumienia Artemis. Powodzenie lądownika opartego na Starshipie wpłynie więc na tempo powrotu ludzi na Księżyc, w którym uczestniczą też partnerzy z Europy.

W praktyce ważniejsze od samych rekordów wielkości będzie to, czy uda się odzyskiwać stopnie i tankować na orbicie. Od tego zależy, czy loty w głąb Układu Słonecznego staną się powtarzalne, a nie jednorazowe.

Źródło: Engadget – „How big and powerful is SpaceX’s Starship rocket?”

InstaVanLife – kanał o podróżach kamperem na YouTube