Międzynarodowi eksperci apelują o lepsze monitorowanie oceanów, bo zbliża się silne zjawisko El Niño. W komentarzu opublikowanym w „Nature” przekonują, że morskie fale upałów można prognozować z wyprzedzeniem. Dzięki temu rybołówstwo i społeczności żyjące z morza zyskają czas na przygotowania.
Ostrzeżenie dla Pacyfiku
Komentarz współtworzyli m.in. Thomas Wernberg, Karen Filbee-Dexter i Mads Thomsen z Uniwersytetu Zachodniej Australii. Zwracają uwagę na rosnące temperatury wód Pacyfiku oraz prognozę skrajnego El Niño w nadchodzącym roku. Ich zdaniem badania nad ekstremalnymi morskimi falami upałów trzeba zacząć już teraz, jeszcze zanim zjawisko się rozwinie.
Kluczowy jest czas. Jak podkreślił Thomas Wernberg: „Morskie fale upałów można prognozować z wyprzedzeniem tygodni, a nawet miesięcy, co daje badaczom czas na zaplanowanie badań terenowych, rozmieszczenie instrumentów i zebranie danych wyjściowych”.
Autorzy wskazują, co poprawiłoby wiedzę o tych zjawiskach:
- lepszy monitoring oceanów, który pozwoli zrozumieć przyczyny morskich fal upałów,
- dalsze doskonalenie fizyki modeli, by prognozy były dokładniejsze,
- celowe użycie gliderów, czyli autonomicznych pojazdów podwodnych,
- ulepszone systemy zgłaszania skutków i skoordynowane dzielenie się danymi,
- stały monitoring wód przybrzeżnych, który wesprze modelowanie w pobliżu brzegu.
Karen Filbee-Dexter widzi też duży potencjał w sztucznej inteligencji. Według niej AI może przewidywać morskie fale upałów dokładniej niż obecne technologie.
Gotowe plany dla rybaków i hodowców
Naukowcy zalecają, by zawczasu przygotować zestaw planów działania dla zarządzających rybołówstwem i ochroną przyrody. Mogą one obejmować zmianę strategii pozyskiwania zasobów, czasowe zamknięcie łowisk albo modyfikację pracy hodowli morskich. Potrzebna jest też komunikacja z grupami, których sprawa dotyczy, prowadzona na całym świecie, tak aby mogły one planować z wyprzedzeniem.
Według Wernberga od morskiej fali upałów z 2023 roku świadomość problemu rośnie w wielu sektorach i instytucjach, a zachowania zaczęły się zmieniać.
Bez finansowania i polityki się nie obejdzie
Badacze zaznaczają, że proaktywne zarządzanie ryzykiem wymaga stałego finansowania i współpracy ponad granicami jurysdykcji. Potrzebne są także reformy polityczne i zachęty, które wpiszą adaptację do morskich fal upałów w zasady zarządzania i praktykę przemysłu. Tegoroczne El Niño jest według Wernberga zarówno motywacją, jak i wyzwaniem, by zwiększyć gotowość na te zjawiska na całym świecie.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
El Niño to zjawisko związane z Pacyfikiem, a omawiany komentarz dotyczy przede wszystkim tego regionu. Z tekstu nie wynika, by sprawa dotyczyła bezpośrednio Bałtyku czy polskich łowisk, więc nie warto z niego wyciągać prostych wniosków o pogodzie albo połowach u nas.
Pośrednio temat może jednak mieć znaczenie. Morskie fale upałów to szersze zjawisko, a zasady, o których piszą badacze, czyli wczesne ostrzeganie, gotowe plany dla rybołówstwa i akwakultury oraz wymiana danych między krajami, pasują także do europejskiej polityki morskiej i rybackiej. Warto obserwować, czy podobne rozwiązania będą wdrażane w UE. Jeśli skutki skrajnego El Niño dotkną światowego rybołówstwa, mogą one w dłuższej perspektywie dotyczyć też rynku żywności morskiej. Sam artykuł nie podaje jednak żadnych szacunków w tej sprawie.
Źródło: Phys.org – „Call to improve global ocean monitoring to prepare for marine heat waves”





