Wyjazd własnym autem daje swobodę, której nie zapewni samolot ani pociąg: sami ustalacie trasę, postoje i ilość bagażu. Ta swoboda ma jednak swoją cenę – za granicą obowiązują inne przepisy, a polisa, która w Polsce działa bez zarzutu, kilkaset kilometrów dalej może chronić w znacznie węższym zakresie. Poniższa lista kontrolna pomoże przejść przez przygotowania punkt po punkcie, najlepiej na dwa–trzy tygodnie przed wyjazdem.
Dokumenty kierowcy i pojazdu
W Polsce kierowca nie musi wozić ze sobą prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego ani potwierdzenia OC, bo policja sprawdza te dane w systemie. Za granicą ta zasada nie działa – zagraniczny patrol nie ma dostępu do polskich baz, więc komplet dokumentów trzeba mieć w aucie. Przed wyjazdem sprawdźcie:
- dowody osobiste lub paszporty wszystkich podróżnych, także dzieci – oraz ich daty ważności;
- prawo jazdy – poza Unią Europejską w niektórych krajach potrzebne jest dodatkowo międzynarodowe prawo jazdy, wydawane przez wydział komunikacji;
- dowód rejestracyjny z aktualnym badaniem technicznym – termin przeglądu nie powinien wypadać w trakcie wyjazdu;
- potwierdzenie zawarcia OC, w wersji papierowej lub w telefonie;
- upoważnienie od właściciela, jeśli auto jest leasingowane, wynajmowane, firmowe albo pożyczone od rodziny – w części krajów bywa wymagane tłumaczenie lub poświadczenie notarialne.
Zielona Karta – kiedy jest potrzebna
Polskie OC obowiązuje we wszystkich państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego, w Szwajcarii i kilku innych krajach europejskich. Poza tym obszarem – m.in. w Albanii, Macedonii Północnej, Turcji, Mołdawii czy na Ukrainie – dowodem ubezpieczenia jest Zielona Karta, czyli międzynarodowy certyfikat OC. Wielu ubezpieczycieli wydaje ją posiadaczom OC bezpłatnie, ale trzeba o nią wystąpić z wyprzedzeniem. Lista państw zmienia się co kilka lat, dlatego przed każdą podróżą warto potwierdzić ją u ubezpieczyciela. Brak karty oznacza konieczność kupienia drogiego ubezpieczenia granicznego, a w skrajnym przypadku odmowę wjazdu.
AC i assistance – czy ochrona działa poza Polską
O ile OC jest uregulowane ustawowo, o tyle autocasco i assistance to ubezpieczenia dobrowolne, a ich zasięg zależy wyłącznie od umowy. W ogólnych warunkach ubezpieczenia poszukajcie zapisu o zakresie terytorialnym. Typowe pułapki to:
- wyłączenie ochrony w wybranych krajach, najczęściej za wschodnią granicą;
- ochrona od kradzieży działająca za granicą tylko po dokupieniu rozszerzenia;
- udział własny lub franszyza, które przy szkodzie zagranicznej potrafią być wyższe;
- assistance w wariancie podstawowym, obejmujący wyłącznie zdarzenia na terenie Polski.
Przy assistance liczą się konkretne limity: na ile kilometrów holowania możecie liczyć, czy pomoc przysługuje także po awarii (a nie tylko po kolizji), czy polisa obejmuje samochód zastępczy, nocleg w hotelu i powrót pasażerów do domu. Holowanie z autostrady w Austrii czy we Włoszech kosztuje kilkakrotnie więcej niż w Polsce, więc limit, który w kraju jest wystarczający, za granicą może się skończyć po kilkudziesięciu kilometrach.
Jeżeli polisa kończy się przed wyjazdem albo jej zakres okazuje się zbyt wąski, to dobry moment na przegląd rynku. Porównywarka ubezpieczeń ac oc pozwala zestawić oferty kilku towarzystw obok siebie i sprawdzić nie tylko wysokość składki, ale też zasięg terytorialny i wariant assistance. W trwającej już umowie często wystarczy dokupić rozszerzenie na czas wyjazdu.
Bezpieczeństwo pasażerów – po co NNW
Częsty błąd to założenie, że OC „załatwia wszystko”. Tymczasem OC pokrywa szkody wyrządzone innym – w tym pasażerom – ale nie obejmuje kierowcy, który sam spowodował wypadek. Jeśli sprawca i poszkodowany to ta sama osoba, odszkodowania z OC nie będzie. Z kolei gdy winny jest inny uczestnik ruchu, dochodzenie roszczeń od zagranicznego ubezpieczyciela potrafi trwać miesiącami.
Tę lukę wypełnia ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków. Dobrym uzupełnieniem pakietu komunikacyjnego jest więc polisa NNW na czas podróży autem, z której świadczenie wypłacane jest kierowcy i pasażerom niezależnie od tego, kto zawinił. Przy wyborze zwróćcie uwagę na trzy rzeczy: sumę ubezpieczenia (od niej liczony jest procent za uszczerbek na zdrowiu), zasięg terytorialny oraz to, czy ochrona działa także podczas wsiadania, wysiadania i postoju na trasie.
Koszty leczenia za granicą
NNW wypłaca świadczenie za trwałe skutki wypadku, ale nie opłaca rachunków ze szpitala. Podstawą w krajach Unii jest bezpłatna Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), którą wyrabia się w NFZ. Karta daje dostęp do publicznej opieki zdrowotnej na takich zasadach, jakie mają mieszkańcy danego kraju – a to oznacza, że tam, gdzie pacjenci dopłacają do wizyt czy pobytu w szpitalu, dopłacicie również wy. EKUZ nie pokrywa leczenia w placówkach prywatnych, ratownictwa górskiego ani transportu medycznego do Polski, który bywa najdroższą pozycją na rachunku.
Dlatego nawet na krótki wyjazd warto mieć ubezpieczenie turystyczne z kosztami leczenia i assistance medycznym. Warianty dostępne u różnych ubezpieczycieli można porównać na przykład w serwisie Poliseo.pl, zwracając uwagę przede wszystkim na sumę kosztów leczenia, a dopiero potem na składkę. Sprawdźcie też, czy polisa obejmuje choroby przewlekłe i planowane aktywności – narty, nurkowanie albo rower górski często wymagają rozszerzenia. Poza Unią, gdzie EKUZ nie działa, taka polisa jest jedynym zabezpieczeniem.
Wyposażenie auta i opłaty drogowe
W Polsce obowiązkowe są tylko gaśnica i trójkąt ostrzegawczy. Zgodnie z konwencją wiedeńską auto wyposażone według przepisów kraju rejestracji powinno być akceptowane także za granicą, ale w praktyce lokalne służby egzekwują własne wymogi, zwłaszcza te dotyczące zachowania kierowcy. Bezpieczny zestaw na europejskie drogi to:
- kamizelki odblaskowe dla wszystkich jadących, przechowywane w kabinie, a nie w bagażniku;
- apteczka – wymagana m.in. w Austrii, Czechach i na Słowacji;
- trójkąt i gaśnica z aktualną datą przeglądu;
- zapasowe żarówki oraz koło zapasowe lub zestaw naprawczy;
- zimą opony zimowe, a w rejonach górskich także łańcuchy.
Do tego dochodzą opłaty i strefy. Winiety obowiązują m.in. w Czechach, Austrii, na Słowacji, Węgrzech, w Słowenii i Szwajcarii – większość kupicie przez internet przed wyjazdem. Do centrów wielu niemieckich miast wjedziecie tylko z plakietką ekologiczną, a we Francji podobną rolę pełni naklejka Crit’Air. Mandaty za ich brak są wysokie i coraz częściej skutecznie ściągane także od kierowców z zagranicy.
Na koniec schowajcie do schowka druk wspólnego oświadczenia o zdarzeniu drogowym, najlepiej dwujęzyczny, i zapiszcie numer assistance oraz numer polisy w telefonie i na kartce. W razie wypadku w całej Unii działa numer alarmowy 112. Godzina poświęcona na przegląd dokumentów i warunków ubezpieczenia przed wyjazdem pozwala uniknąć sytuacji, w której drobna stłuczka albo awaria psuje cały urlop.






